دانشگاه پیام‌نور فصلنامه علمی - پژوهشی زبان‌شناسی اجتماعی 2538-3515 9 2 2026 05 22 Legal Vocabulary Under Scrutiny: A Keyword-Based Analysis of Specialized Language in a Corpus of Iranian Criminal Court Judgments واژگان قانون در بوته نقد: تحلیل کلیدواژه‌محور زبان تخصصی در پیکره آراء دادگاه‌های کیفری ایران 77 102 13102 10.30473/il.2026.76882.1734 FA پریسا نجفی استادیار/ گروه زبان انگلیسی/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی/ دانشگاه لرستان/ خرم‌آباد/ ایران فریده نیک پور دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی،گروه زبان‌های خارجی و زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران محمودرضا مرادیان دانشیار/ گروه زبان انگلیسی/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی/ دانشگاه لرستان/ خرم‌آباد/ ایران 0000-0001-9618-8420 سینا احمدوند دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه حقوق، حقوق خصوصی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران. Journal Article 2025 12 19 This study examines the lexical structure of first instance criminal court rulings in Iran to determine how far their language departs from general usage and what institutional and discursive effects this departure produces. A specialized corpus of approximately eighty five thousand words drawn from written criminal judgments was compiled, preprocessed, and compared with a reference corpus of contemporary Persian containing over thirty eight million words. Lexical distinctiveness was measured through keyness analysis using the Log Likelihood statistic, which yielded the one thousand most overrepresented items. After removing stopwords and analytically irrelevant forms, the remaining items were examined through frequency analysis and qualitative concordance analysis. The results show that positively keyed items cluster around four main domains: criminal acts and attributes, judicial procedures, institutional roles and actors, and punishment related concepts. These items are rare in general Persian but statistically prominent in judicial texts. Concordance analysis indicates that they typically occur in nominalized, impersonal, and citation based structures that frame judicial actions as autonomous, agentless processes. Interpreted through ESP and Critical Discourse Analysis, the findings suggest that such lexical and syntactic patterning reinforces epistemic boundaries between legal experts and lay readers, supports institutional authority, and limits interpretive agency. این پژوهش با رویکردی پیکره‌بنیاد به بررسی ویژگی‌های واژگانی آراء کیفری دادگاه‌های بدوی ایران می‌پردازد و میزان فاصله زبان این متون تخصصی از زبان عمومی و پیامدهای گفتمانی و نهادی آن را تبیین میکند. برای این منظور، پیکره‌ای حدود ۸۵ هزار واژه‌ای از آراء کیفری گردآوری و پس از پیش‌پردازش با پیکره‌ای بزرگ از زبان عمومی فارسی شامل بیش از ۳۸ میلیون واژه مقایسه شد. تمایز واژگانی با استفاده از شاخص کلیدواژگی مبتنی بر معیار Log-Likelihood سنجیده شد و هزار واژه دارای بیشترین بیش‌رخدادی آماری استخراج گردید. پس از حذف استاپ‌وردها و پالایش معنایی‌کاربردشناختی، واژگان منتخب به‌صورت بسامدی و همایندی تحلیل شدند. تحلیل همایندی‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار انتکانک نشان داد که این واژگان عمدتاً در ساخت‌های اسمی‌سازی‌شده، غیرشخصی و استنادی به کار می‌روند. نتایج نشان می‌دهد که کلیدواژه‌های مثبت عمدتاً به حوزه‌های جرم، فرآیند دادرسی، نهادها و نقش‌های قضایی و مفاهیم کیفری تعلق دارند و در زبان عمومی یا غایب‌اند یا بسامد اندکی دارند. تفسیر یافته‌ها در چارچوب زبان برای اهداف ویژه و تحلیل گفتمان انتقادی نشان می‌دهد که زبان آراء کیفری با بازتولید فاصله شناختی میان متخصصان حقوقی و مخاطبان عمومی، به تثبیت اقتدار نهادی می‌انجامد. https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13102_ab7fc32dd7634cff774938b39c9ee983.pdf