دانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823The Semiotics of Iranian Stand-up Comedy: A Theoretical Framework Based on Roland Barthes' Codesنشانه‌شناسی استنداپ‌کمدی ایرانی با چارچوب نظری رمزگان رولان بارت1161219210.30473/il.2025.74617.1690FAطاهرهکاظمیگروه زبانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.0000-0002-7637-2957فروغکاظمیگروه زبانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.علیربیعگروه زبانشناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20250524This study explores the semiotics of Iranian stand-up comedy between 2011 and 2021, using Roland Barthes' five codes as a framework for analysis. The research addresses two main questions: How can stand-up comedy be examined through these five codes, and which of these codes are most prominent in the signifying language of Iranian stand-up? What themes and messages are conveyed through this language? To answer these, 19 lexias were selected from five stand-up performances—four broadcast on national television and one from online media. The analysis revealed 27 cultural codes, 16 semantic codes, and 14 symbolic codes. Cultural codes most frequently referenced political and economic issues, while symbolic codes often highlighted tensions between the public's views and those of the authorities. These findings suggest that Iranian stand-up comedians, as voices of society, use humor to call for reconsideration of political and economic strategies. The study not only provides insight into the themes of Iranian comedy but also offers practical value. For policymakers, it presents a reflection of public sentiment, while for comedy writers, it highlights how semiotic tools can be used to enhance meaning and engagement in comedic content.پژوهش پیش رو به بررسی‌نشانه‌ای استنداپ‌کمدی ایرانی در دهه نود شمسی پرداخته است. در این مقاله، چارچوب نظری رمزگان پنجگانه رولان بارت الگوی انجام پژوهش است. هدف پاسخ به این سوالات است که بررسی نشانه‌ای استنداپ‌کمدی با رمزگان پنجگانه چگونه امکان طرح می‌یابد؟ کدام رمزگان در زبان نشانه‌ای استنداپ‌کمدی ایرانی بارز است و زبان نشانه‌ای موجود درصدد انتقال چه پیامی به مخاطب است؟ طی بررسی 19 واحد خوانش از چهار استنداپ‌کمدی در رسانه ملی و یک استنداپ از رسانه فضای مجازی، یافته‌ها نشان داد که 27 رمزگان فرهنگی، 16 رمزگان معنایی و 14 رمزگان تقابلی قابل شناسایی است. بیشترین ارجاعات رمزگان فرهنگی، از نوع ارجاعات سیاسی و اقتصادی است و بیشتر از نیمی از رمزگان تقابلی به تقابل بین تفکرات مردم و مسئولین می‌پردازد. لذا زبان طنز نویسندگان استنداپ‌کمدی‌های ایرانی که صدای جامعه ایران است، خواستار انجام بازنگری در مسائل سیاسی و اقتصادی ایران است. نتایج این پژوهش می تواند از یک سو برای برای تصمیم‌گیران سیاسی و اقتصادی و از سوی دیگر برای نویسندگان متون استنداپ‌کمدی مفید باشد. زیرا از این طریق، می‌توان به نتایج کاربردی مناسبی رسید.https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_12192_0bb34c461276994fbe8e63b81d5f5ac4.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823Rereading Defeat in the Discourse of Resistance: An Analysis of 'In the Waves of Sindh' in the Historical Context of the Second Pahlavi Eraبازخوانی شکست در گفتمان مقاومت: تحلیل «در امواج سند» در بستر تاریخی پهلوی دوم17321287510.30473/il.2026.77595.1748FAمریمزمانیدانشگله پیام نور تهران ایرانJournal Article20260225This study employs an integrative, interdisciplinary approach to examine how the discourse of resistance is articulated in the poem "Dar Amvaj-e Sind" (In the Waves of Sind) by Hamidi Shirazi. To this end, John Searle's theory of speech acts is utilized as a tool for analyzing micro-level linguistic layers, while Laclau and Mouffe's discourse theory serves as a framework for macro-level semantic interpretation. Data analysis was conducted across three interconnected levels (speech acts, narrative structure, and discourse), and the findings are interpreted in relation to the historical context of the second Pahlavi era. The results indicate that the purposeful distribution of speech acts across different stages of the narrative provides the linguistic material necessary for articulating the discourse of resistance. This discourse is organized around the central signifier of "sacrifice" (isar) and, through processes of othering, foregrounding, and marginalization, consolidates the identity of "Self" against the "Other." A comparison of this poem with the official discourse of the second Pahlavi era reveals that the poem, by articulating a different conception of national identity, emerges as a competing discourse, thereby transforming a historical defeat into a discursive victory.پژوهش حاضر با رویکردی تلفیقی و بینارشته ای چگونگی مفصل‌بندی گفتمان مقاومت در شعر «در امواج سند» سرودۀ حمیدی شیرازی را بررسی می‌کند. بدین منظور، نظریه کنش گفتاری جان سرل به عنوان ابزاری برای واکاوی لایه‌های زبانی خرد و نظریۀ گفتمان لاکلا و موفه به عنوان چارچوبی برای تفسیر معنایی کلان به کار گرفته شده است. تحلیل داده‌ها در سه سطح به هم پیوسته (کنش‌های گفتاری، ساختار روایت و گفتمان) انجام و یافته‌ها در پیوند با بافت تاریخی دورۀ پهلوی دوم تفسیر گردیده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توزیع هدفمند کنش‌های گفتاری در مراحل مختلف روایت، مواد زبانی لازم برای مفصل‌بندی گفتمان مقاومت را فراهم می‌آورد. این گفتمان حول دال مرکزی «ایثار» سامان می‌یابد و از رهگذر فرایندهای غیریت‌سازی، برجسته‌سازی و حاشیه‌رانی، هویت «خود» را در برابر «دیگری» تثبیت می‌کند .در مقایسۀ این شعر با گفتمان رسمی پهلوی دوم آشکار میشود که شعر با مفصل‌بندی متفاوتی از هویت ملی، در مقام گفتمانی رقیب ظاهر میشود و از این رهگذر، شکست تاریخی را به پیروزی گفتمانی بدل می‌کند.https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_12875_4d82aa7a75c2a69012a7e804900521c8.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823The method of recreating linguistic-cultural eclecticism in translations of the novel "The Clash of Civilizations in an Elevator in Piazza Vittorio"شیوه بازآفرینی التقاط زبانی-فرهنگی در ترجمه‌های رمان «برخورد تمدن‌ها سر آسانسوری در پیاتزا ویتوریو»41591311210.30473/il.2026.77951.1757FAمحبوبهنورااستادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه زابلعبدالباسطعرب یوسف آبادیاستادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه زابلJournal Article20260506The aim of the current study is to conduct a comparative analysis of linguistic-cultural hybridity in three English, Arabic, and Persian translations of the aforementioned novel based on the theoretical framework of Homi Baba, a theorist of cultural studies. In this descriptive-analytical study, first, the elements of linguistic-cultural hybridity in different chapters of the Arabic text of the work were identified and categorized. This categorization was carried out based on the twelve-category model of Farahzad and Ghanbari Monfared (2010). Then, the aforementioned cases were also identified in the English and Persian translations of the novel. After comparing the eclectic elements in the three languages, the translation method of each of these elements was categorized into different categories based on an exploratory and researcher-made classification. The results showed that the most manifestation of linguistic-cultural eclecticism in the studied translations was in subcategories such as proper names of persons, foods, dates, and loanwords, which the translators used in their translation of accurate translation. Overall, the findings of the study confirmed that the representation of linguistic-cultural eclecticism in the three translations helped create a third cultural space and blurred the ethnic and national boundaries between societies.هدف پژوهش جاری، واکاوی تطبیقی التقاط زبانی- فرهنگی در سه ترجمه انگلیسی، عربی و فارسی رمان مذکور بر اساس چارچوب نظری هومی بابا، نظریه‌پرداز مطالعات فرهنگی، است. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، نخست، عناصر التقاط زبانی- فرهنگی در فصول مختلف متن عربی اثر شناسایی و دسته‌بندی شد. این دسته‌بندی بر مبنای مدل دوازده مقوله‌ای فرحزاد و قنبری منفرد(2010) انجام شد. سپس، موارد مذکور در ترجمه‌های انگلیسی و فارسی رمان نیز شناسایی گردید پس از مقایسه عناصر التقاطی در سه زبان، شیوه برگردان هر دسته از این عناصر در مقولات مختلف و بر اساس یک دسته‌بندی اکتشافی و محقق‌ساخته مقوله‌بندی شد. نتایج نشان داد که بیشترین نمود التقاط زبانی- فرهنگی در ترجمه‌های بررسی‌شده در زیرمقولاتی همچون اسامی خاص اشخاص، غذاها، تاریخ‌ها، و واژه-های قرضی بوده که مترجمان در برگردان آن‌ها از ترجمه دقیق بهره گرفته‌اند. در مجموع، یافته‌های پژوهش موید آن بود که بازنمایی التقاط زبانی- فرهنگی در سه ترجمه به خلق فضای سوم فرهنگی کمک کرده و مرزهای قومیتی و ملیتی میان جوامع را کم‌رنگ کرده است. این رویکرد مترجمان منجر به ظهور چندصدایی زبانی و فرهنگی در ترجمه‌ها شده است.https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13112_bebaca15ee1ad885c5b524658784bc13.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823Representation of Nature, Climatic and Geographical Features in Mazandarani Anthroponymy and Toponyms: A Cognitive Morphology Approachبازنمایی طبیعت، ویژگی‌های اقلیمی و جغرافیایی در نامواژهها و جای‌نام‌های مازندرانی: رویکرد صرف شناختی61871331810.30473/il.2026.77624.1750FAمریمزارع ماهفروزیدانشجوی دکتری رشته زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه: آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایرانمهنازکربلائی صادقاستادیار گروه زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهرانآرزونجفیاندانشیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانحیاتعامریدانشیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایرانJournal Article20260228In any language, proper names (onyms) and toponyms not only facilitate communication but also reflect the interactions between humans, mind, and environment. This study investigates how climatic elements are conceptualized by Mazandarani speakers and how the metaphorical and symbolic structure of these words is reflected in their cognition. A descriptive-analytical method was used to examine the relationship between lexicon and environment. The statistical population comprised Mazandarani anthroponym and toponyms. The sample included 110 purposefully selected items containing names of plants, climate, natural elements, and animals. Data were drawn from the book Farhang-e Namhā-ye Mazandarāni and field recordings from speakers in Sari. Morphological analysis followed the cognitive morphology framework of Hamawand (2011). The results reveal a pattern of "multi-layered competition in the construction of compounds." Accordingly, Mazandarani speakers employ two distinct cognitive patterns for conceptualizing natural elements: in Anthroponym, the "metaphorical-simile" pattern dominates, characterized by the domain of "comparison"; in toponyms, the "objective-referential" approach prevails, characterized by the domain of "place."نامواژهها و جای‌نام‌ها در هر زبانی علاوه‌بر ابزاری برای تسهیل ارتباط، بازتابی از تعاملات میان انسان، ذهن و زیست بوم را به نمایش می‌گذارند. مسئلۀ پژوهش حاضر چگونگی مفهوم‌سازی عناصر اقلیمی در ذهن گویشوران مازندرانی‌زبان و چگونگی انعکاس ساختار استعاری و نمادین این واژهها در ذهن آنان است. در این پژوهش پیوند بین واژگانِ زبان و زیست‌بوم به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرارگرفت. جامعۀ آماری، نامواژهها و جای‌نام‌های موجود در زبان مازندرانی بوده و نمونۀ آماری، تعداد 110 نام‌واژه و جای‌نامی است که به روش هدفمند انتخاب شده و حاوی نام گیاهان، اقلیم و عناصر طبیعی و جانوران بودهاند. بخشی از نمونه‌ها برگرفته از کتاب "فرهنگ نام‌های مازندرانی" و بخشی دیگر از داده‌های میدانیِ جمع‌آوری‌شدهِ از گفتار گویشوران زبان مازندرانی شهر ساری است. تحلیل صرفی نمونه‌ها با رویکرد صرفِ شناختی و بر اساس چارچوب نظری هَمَوَند (2011) انجام شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که یک الگوی "رقابت چندلایه‌ای در ساخت ترکیب‌ها" دیده میشود که بر این اساس گویشوران مازندرانی برای مفهوم‌سازی عناصر اقلیمی و طبیعی از دو الگوی شناختی متمایز پیروی می‌کنند. در نامواژهها، الگوی "استعاری-تشبیهی" با غلبۀ قلمرو "مقایسه" و در جای‌نام‌ها، رویکرد "عینی-ارجاعی" با غلبۀ قلمرو "مکان".https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13318_d217de914401d5e7fb3325851bc459e3.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823The Study of Brand Name and Logo in Iranian and some Reputable Asian Automobile Manufacturesبررسی نام تجاری و لوگوی خودروسازان داخلی با برخی خودروسازان معتبر آسیایی891121331710.30473/il.2026.76502.1727FAحامدمولایی کوهبنانیگروه زبانشناسی. دانشکده زبان های خارجی. دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان.بهرادحقیقیگروه مهندسی مکانیک ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجانمحمدحسینی رهبرگروه زبانشناسی ، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجانJournal Article20251119The present study aims to compare the approaches of domestic automakers with those of several leading Asian manufacturers regarding brand naming and logo design. The corpus of the study includes the brand names and logos of eight domestic automakers and six reputable Asian companies. The research method is descriptive-analytical and based on library data collection. The findings indicate that, among domestic automakers, names tend to reflect geographical criteria and local cultural elements, while in logo design, symbols (Peirce’s model, 1958) and emblems (Lancaster’s model, 2023) have the highest frequency. In contrast, Asian automakers focus more on expressive attributes and quantitative features, and their logos represent all three types—index, icon, and symbol as well as symbolic, letter-based, and composite forms. The comparative analysis revealed relatively significant differences between Iranian and Asian automakers in naming and semiotic patterns: Iranian brands emphasize tangible elements and local culture, whereas Asian brands pay greater attention to visual representation and descriptive qualities. These findings highlight cultural and structural gaps in Iran’s automotive industry and carry important practical implications; revising naming strategies and logo design in line with global standards could enhance brand identity, product appeal, and competitiveness in international markets.پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ رویکرد خودروسازان داخلی با برخی خودروسازان معتبر آسیایی در زمینه نام تجاری و لوگوی محصولات انجام گرفته است. پیکرۀ پژوهش شامل نام تجاری و لوگوی 8 خودروساز داخلی و 6 خودروساز معتبر آسیایی است. نتایج نشان داد که در خودروسازان داخلی، نام‌ها عمدتاً به معیارهای جغرافیایی و عناصر بومی گرایش دارند و در طراحی لوگو، نماد (الگوی پیرس، 1965) و تمادین (الگوی لنکستر، 2023) بیشترین بسامد را دارد. در مقابل، خودروسازان آسیایی بیشتر بر صفات بیانی و ویژگی‌های کمی تمرکز دارند و لوگوهای آن‌ها به تناسب نسبتا برابری از هر سه توع نمایه، شمایل یا نماد و همجنین نمادین، حرف‌محور و ترکیبی را بازنمایی می‌کنند. تحلیل مقابله‌ای کلی نیز نشان داد که الگوهای نام‌گذاری و نشانه‌شناختی خودروسازان ایرانی و آسیایی تفاوت‌های نسبتا معناداری دارند؛ ایرانی‌ها بیشتر به عناصر ملموس و فرهنگ محلی توجه دارند، در حالی که برندهای آسیایی تمرکز بیشتری بر بازنمایی تصویری و ویژگی‌های توصیفی دارند. این نتایج نشان‌دهندۀ شکاف فرهنگی و ساختاری در صنعت خودروسازی ایران است و پیامدهای کاربردی مهمی دارد؛ بازنگری در شیوه‌های نام‌گذاری و طراحی لوگو با توجه به معیارهای جهانی می‌تواند هویت برند، جذابیت محصولات و رقابت‌پذیری در بازارهای بین‌المللی را ارتقا دهد.https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13317_1b2c54a5e74208bad5aabad3b97e8ee9.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260823Construct Validity of Research Literacy Test: A Case Study of Post-Graduate Linguistics Studentsساخت و اعتبارسنجی آزمون سنجش سواد پژوهش: موردپژوهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی زبانشناسی در ایران1131351346210.30473/il.2026.77058.1737FAمهدیقبادیدانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتیسیدمصطفیعاصیپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایرانیحییمدرسیپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایرانJournal Article20260102In the present mixed method research, the present researchers tried to construct a research literacy test after performing focus group discussion and running interviews with professors of linguistics as well as investigating the MA and entrance exams of similar fields. To finalize and validate the first draft of this test, it was taken to three experts in Linguistics and Research in order to revise it in several stages. In addition, it was taken to 217 post-graduate students of Linguistics. Based on the results and exploratory and confirmatory factor analyses, some of the malfunctional questions were crossed out and the final version of the test was finalized and validated. It is noteworthy that the reliability and validity of the test was estimated by the alpha Cronbach and experts’ views. The findings of the present paper may have some theoretical and practical implications for professors and students of Linguistics in the one hand and policy makers of linguistics and curriculum designers on the other.پژوهشگران مقاله‌ی پیش‌رو بر آن شدند تا با روشی ترکیبی سواد پژوهش دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌ی زبانشناسی را بررسی کنند. به دلیل نبود آزمون سنجش سواد پژوهش در رشته‌ی زبانشناسی در زمان انجام تحقیق، پس از انجام بحث متمرکز در گروه های کانونی و انجام مصاحبه با اساتید و بررسی پرسش‌های کنکورهای ارشد رشته‌های مرتبط با زبانشناسی، آزمون سنجش «سواد پژوهش در رشته‌ی زبانشناسی» را طراحی، سپس با بهره‌مندی از نظرهای سه استاد در حوزه‌ی روش تحقیق نسخه‌ی نهایی آن را تهیه و بین 217 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌ی زبانشناسی توزیع کردند. براساس نتایج، با استفاده از روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی، پرسش‌هایی که حد نصاب لازم را کسب نکرده بودند، از آزمون حذف و نسخه‌ی نهایی نیز پس از تحلیل عامل تاییدی ارائه شد. آزمون سنجش سواد پژوهش طراحی‌شده در زبانشناسی 33 پرسش دارد. لازم به ذکر است که پایایی و روایی آزمون نیز با روش آماری آلفا کرونباخ و نظر سه استاد سنجیده و تثبیت شد. پژوهش حاضر با تکیه بر گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌های کمی و کیفی می‌تواند از لحاظ نظری و از بعد عملی برای اساتید و دانشجویان رشته‌ی زبان شناسی از یک سو و برای سیاست‌گذاران این رشته از سوی دیگر کاربردهایی داشته باشد.https://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13462_7eb131d0c0022448a68564b21d77460f.pdfدانشگاه پیامنورفصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی2538-35159320260921Indian Loanwords in Evazi Dialectوامواژههای زبان هندی در گویش اوزی1371481347710.30473/il.2026.76715.1730FAفرخحاجیانیگروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانشرارهشفائیگروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانمحسنمحمودیگروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20251201Lexical borrowing is an inevitable phenomenon arising from cultural interaction and is attested in all languages worldwide. The Evazi dialect, one of the dialects of the Laristan region, has, due to the long-standing historical and commercial relations between the inhabitants of this area and the Indian subcontinent over past centuries, incorporated a considerable number of loanwords from Indian languages. In this article, on the basis of glossaries of the Evazi dialect and Indian languages, a corpus of loanwords is compiled and, following phonetic transcription, examined comparatively. Subsequently, the general characteristics of the borrowing process, as well as the phonological and semantic changes undergone by the borrowed items, are analyzed. The findings indicate that borrowing has been predominantly lexical in nature, that the loanwords are largely associated with the sphere of everyday livelihood, and that in most cases they have not undergone extensive semantic change. Some items, however, exhibit phonological modifications, as speakers have generally adapted the borrowed forms to the phonological system of the Evazi dialect.چکیده<br />وامگیری واژگان پدیدهای اجتنابناپذیر و حاصل مراودات فرهنگی است که در تمام زبانهای دنیا دیده<br />میشود. گویش اوزی از جمله گویشهای منطقۀ لارستان است که به واسطۀ روابط نزدیک تاریخی و<br />تجاری ساکنان این منطقه با شبهقارۀ هند طی سدههای گذشته، شمار قابل توجهی از واژههای زبان<br />هندی را وام گرفته است. در این مقاله، براساس واژهنامههای گویش اوزی و زبان هندی، فهرستی از<br />وامواژهها تهیه شده و پس از آوانویسی، بهصورت مقایسهای بررسی شده است. در ادامه، ویژگی ِهای کلی<br />روند وامگیری و تغییرات آوایی و معنایی واژهها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان<br />میدهند که پدیدۀ وامگیری در این مورد غالبا ً از نوع واژگانی بوده و وامواژههای مورد بررسی بیشتر با<br />حوزۀ معیشتی مردم مرتبط هستند و در اغلب موارد دچار دگرگونی گسترده معنایی نشدهاند. برخی از<br />واژهها با تغییرات آوایی همراه بودهاند که گویشوران، واژههای دخیل را غالبا ً تغییر، و با دستگاه آوایی<br />گویش اوزی تطبیق دادهاندhttps://sociolinguistics.journals.pnu.ac.ir/article_13477_2864f5e2c870253c0e9903fe5680d7e6.pdf