Document Type : Research Paper
Authors
1 Ph.D in Linguistics, Payame Noor University
2 Associate Professor of Linguistics, SAMT
Abstract
Highlights
Introduction: Signs convey different significations in different text. Movies, as very important media, are the vehicle of messages and attitudes thereof. This study tries to discuss the representation of feminist approach by focusing on semantic elements used, regardless of gender dominance. In this study, we have used theoretical framework of van Leeuwen's social semiotics, identifying the gender attitudes of two Iranian (male and female) filmmakers, reveals the sexism ideology in Iranian cinematic texts, through “modality” concepts. As gender identity of people is revealed through activities and actions in communications and via different genres, including cinema, the present study tried to answer the question of “how movie audience define feminine and masculine identity and how gender is represented through semiotic modality?’’. “Is the modality balance of male/female gender as expected objective/subjective in films of the related director?” In addition to answer this question it is attempted to analyze the hidden layers of discourse embedded in signs and symbols
Research method: The present study analyzes the modality framework of six movies using descriptive- analytical method. Quantitative and qualitative study is used for purposeful sampling. Phrases and sentences are analyzed in the speeches of characters to extract the modality features of objectivity/subjectivity used in the conversations of male/female characters. In order to have a standard validity of results three films were selected from each male/female director.
Findings: The study shows that the modality balance used by the Iranian female director in the films, reveals a tendency towards the “feminist attitude”. While the films of female filmmaker shows a clear “objective modality used by women characters, the characters of the male filmmaker, show a complete balance in subjective/objective distribution of modality in genders. So “feminist approach” of female filmmaker is asserted.
Discussion and Conclusion: The present charts represents that out of 3 films of female filmmaker, the female character has a total of 736 modalities using 226 objective modalities (30%) and 91 subjective modalities (12%) versus 107 objective modalities (14%) and 240 subjective modalities (33%) used by the men, which according to Van Leeuwen's model, show quite the opposite expectation. This radical shift in the use of opposing gender modalities is indicative of dominant feminism. The use of linguistic modalities by the opposite sex creates the awareness in the audience that the film is not merely a representation of the realities of life, but a reconstruction of thought, a product of the intended attitude.
Results of similar analytical approach on the films of the Iranian male director showed that the modalities used by the male characters of the story were observed in a total of 1102 modalities with 288 objective aspects (26%) and 243 subjective aspect (22%) versus 195 Objective aspect (18%), and 322 subjective aspect (29%) were used by female characters. The findings showed no dominant attitude between the two sexes.
Keywords
مقدمه: نشانهها در متون مختلف، معانی متفاوتی دارند. فیلمهای سینمایی بهعنوان یک رسانه، حامل پیامها و نگرشهایی هستند که مدنظر سازندۀ آن است. بحث مهم و مدنظر این پژوهش بازنمایی تفکر فمینیستی فارغ از نگاه تسلط جنسیّتی، آن هم از رهگذر نشانههای زبانی است. در این پژوهش درصدد هستیم تا با معرفی چارچوب نظری نشانهشناسی اجتماعی ون لووِن ، نشانههای معرف دیدگاه جنسیّتگرایی در فیلمهای دو فیلم ساز زن و مرد ایرانی را بررسی نموده و از این منظر تفکر جنسیّتگرایی در متون سینمایی ایران و وجهیّتهای دلالت بر این مفهوم تعریف شود. از آنجا که فعالیّتها و کنشهای هویتمندی جنسیّتی افراد در سطح جمعی متبلور میشود و از طریق ژانرهای مختلف منجمله رسانه سینما ممکن و عینی میشود، متن حاضر درصدد پاسخگویی به این سوال است که مخاطبان سینما و فیلم با چه تعریفی از هویت زنانه یا مردانه مواجه میشوند و در واقع بازنمایی نشانههای ارائه شده از نقشهای جنسیّتی زنانه و مردانه بعنوان وجهیّت عینی و ذهنی چیست؟ همزمان به لایههای معنایی مستتر در فیلم، ازجمله تحلیل گفتمان نشانههای زبانی بهکاررفته و تصاویر استفاده شده در متن فیلم هم اشاره خواهد شد.
روش تحقیق: پژوهش حاضر به روش توصیفی– تحلیلی و از نوع کمّی و کیفی و بهصورت نمونهگیری هدفمند به بررسی وجهیّت موجود در شش فیلم میپردازد. نگارندگان، عبارتهای کلامی و گفتگوهای بین شخصیّتهای داستان فیلم را تجزیه و تحلیل کرده و با ارائۀ آمار کمّی، وجهیّتهای عینی و ذهنی بهکاررفته در دیالوگها را تحلیل مینمایند. از این رو برای دسترسی به دادههای کافی و اعتبار نتایج، از هر کارگردان سه فیلم انتخاب شده است تا پیکرۀ تحلیلی به حد نصاب برسد.
یافتهها: وجهیّتهای بهکاررفته توسط شخصیّتهای زن و مرد داستان در فیلمهای کارگردان زن ایرانی حاکی از آن است که تفکر حاکم و غالب، فمینیستی و زنمدارانه است. از آنجا که شخصیّت زن فیلم بوضوح، وجهیّت عینی را بکار میبرد. تحقیقی مشابه بر فیلمهای کارگردان مرد ایرانی نیز انجام شد و نتایج نشان داد وجهیّتهای عینی و ذهنی استفاده شده توسط شخصیّتهای زن و مرد داستان کاملاً انتظار الگوی ونلیوون را حاصل کردند. بنابراین رویکرد فمینیستی در فیلمهای کارگردان زن ثابت شد.
بحث و نتیجهگیری: نتایج حاصل در جدولها نشان میدهد که از مجموع 3 فیلم از فیلمساز زن ایرانی، شخصیّت زن داستان از مجموع 736 وجهیّت با بهکارگیری 226 وجهیّت عینی (30%) و 91 وجهیّت ذهنی (12%) در برابر 107 وجهیّت عینی (14%) و 240 وجهیّت ذهنیِ (33%) بهکاررفته توسط مرد داستان مطابق با الگوی ونلیوون، کاملاً عکس نتایج مورد انتظار عمل کرده است و این جابهجایی فاحش در بهکارگیری وجهیّتهای جنسیّت مخالف، نشان از تفکر غالبِ فمینیستی و زنسالارانه دارد. بهکارگیری وجهیّتهای زبانی توسط جنسیّت مخالف این آگاهی را در مخاطب ایجاد میکند که فیلم صرفاً بازنمایی واقعیتهای زندگی نیست بلکه بازسازی تفکر، محصول مدنظر است. همین تحلیل و پژوهش در مورد فیلمهای سینمایی کارگردان مرد ایرانی نیز انجام شد و نتایج نشان داد که از وجهیّتهای استفاده شده توسط شخصیّت مرد داستان، از مجموع 1102 وجهیّت با تعداد 288 وجهیّت عینی (26%) و 243 وجهیّت ذهنی (22%) در برابر 195 وجهیّت عینی (18%) و 322 وجهیّت ذهنی (29%) بهکاررفته توسط زن داستانهای فیلم و مطابق با الگوی ون لووِن، انتظار مدنظر حاصل شده است و هریک از جنسیّتها مطابق با جنسیّت خود از وجهیّت مطلوب و موردنظر استفاده کردهاند. همانطور که در تحلیل هریک از فیلمها اشاره شد در هیچ صحنهای، تفکر غالب یا حاکم بین دو جنسیّت دیده نشد.
)