پژوهشکده زبان شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.30473/il.2026.75736.1714
چکیده
در چارچوب نشانهشناسی، نظامهای نشانهای اساس فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی انسان را برای بازنمایی دانش نهفته در نشانهها شکل میدهد. این نشانهها ممکن است در نظام زبان یا تصویر تجلی یابد. دستیابی به مفاهیم انتزاعی در این دو نظام میتواند در دستهبندی نشانهها و بازنمایی آن در قالب یک پایگاه دانش کمک نماید. در پژوهش حاضر تلاش میشود در چارچوب نشانهشناسی رایانشی، روابط معناییِ نشانههای تصویری که در چارچوب معناشناسی قالبی از نشانههای زبانیِ حاصل از شرحهای نوشتهشده برای تصاویر بهدست آمدهاست، برای دستهبندی تصاویر استفاده گردد. سپس، از این دستاورد، برای تهیۀ یک پایگاه دانش که حاوی این روابط معناییِ میانِ تصاویر است استفاده گردد. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این نکته است که استخراج مفاهیم انتزاعی حاصل از بازنماییِ معناییِ قالبی از شرح تصاویر میتواند ضمن کمک به دستهبندی معنایی تصاویر، ارتباطات معنایی تصاویر را مشخص کند. این دستهبندی و ارتباط تصاویر میتواند بهصورت یک سهتایی که حاوی نوع رابطه و دو عنصر تصویر است بیان گردد و ضمن کاربرد در ساخت یک پایگاه دانش، در جستجوی مفهومی تصاویر کاربرد داشته باشد. برای انجام این پژوهش، از پیکرۀ Flickr30k که حاوی تصویر و پنج شرح نگارششده به زبان انگلیسی است استفاده میشود.
)