شیوه بازآفرینی التقاط زبانی-فرهنگی در ترجمه‌های رمان «برخورد تمدن‌ها سر آسانسوری در پیاتزا ویتوریو»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه زابل

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه زابل

10.30473/il.2026.77951.1757

چکیده

هدف پژوهش جاری، واکاوی تطبیقی التقاط زبانی- فرهنگی در سه ترجمه انگلیسی، عربی و فارسی رمان مذکور بر اساس چارچوب نظری هومی بابا، نظریه‌پرداز مطالعات فرهنگی، است. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، نخست، عناصر التقاط زبانی- فرهنگی در فصول مختلف متن عربی اثر شناسایی و دسته‌بندی شد. این دسته‌بندی بر مبنای مدل دوازده مقوله‌ای فرحزاد و قنبری منفرد(2010) انجام شد. سپس، موارد مذکور در ترجمه‌های انگلیسی و فارسی رمان نیز شناسایی گردید پس از مقایسه عناصر التقاطی در سه زبان، شیوه برگردان هر دسته از این عناصر در مقولات مختلف و بر اساس یک دسته‌بندی اکتشافی و محقق‌ساخته مقوله‌بندی شد. نتایج نشان داد که بیشترین نمود التقاط زبانی- فرهنگی در ترجمه‌های بررسی‌شده در زیرمقولاتی همچون اسامی خاص اشخاص، غذاها، تاریخ‌ها، و واژه-های قرضی بوده که مترجمان در برگردان آن‌ها از ترجمه دقیق بهره گرفته‌اند. در مجموع، یافته‌های پژوهش موید آن بود که بازنمایی التقاط زبانی- فرهنگی در سه ترجمه به خلق فضای سوم فرهنگی کمک کرده و مرزهای قومیتی و ملیتی میان جوامع را کم‌رنگ کرده است. این رویکرد مترجمان منجر به ظهور چندصدایی زبانی و فرهنگی در ترجمه‌ها شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات