نظام زمان- وجه- نمود در گویش هورامی پاوه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی دانشگاه پیام نور

2 دانشیار زبان‌شناسی دانشگاه پیام نور

چکیده

هورامی زبانی از خانوادۀ گورانی- هورامی- زازا، از زبان‌های ایرانی شاخۀ شمال غربی است. بسیاری این خانوادۀ زبانی را جزء زبان‌های کردی به شمار می‌آورند، اما این موضوع محل اختلاف بسیار است و تفاوت‌های ساختاری که میان این زبان‌ها وجود دارد به این اختلاف دامن می‏زند. یکی از وجوه تفاوت این زبان با زبان‌های کردی نظام غنی و پیچیدۀ زمان- وجه- نمود است، که هدف پژوهش حاضر معرفی و توصیف آن بوده است. داده‌های این پژوهش به صورت پیکره‏ای از فایل‌های صوتی و یادداشت‌های آوانویسی شده، از گویشوران هنجار این زبان در شهر پاوه و در طی سالهای 1389-1392 گردآوری شده‏است. تجزیه و تحلیل داده‏ها نشان داد که نظام زمان- وجه- نمود در هورامی (گونۀ پاوه) دارای دو زمان حال و گذشته، پنج نمود تام، ناقص استمراری، ناقص غیراستمراری، کامل و ناکامل و پنج وجه اخباری، اخباری/تأکیدی، التزامی، امری و شرطی/آرزویی است که با هم هفده مقولۀ مختلف می‌سازند. مشخص شد که در هورامی نمودهای تام و ناقص در کنار نمودهای کامل و ناکامل وجود دارند. از هفده برشی که هورامی در نظام زمان- وجه- نمود زده، چهار مورد در زمان حال و سیزده مورد در زمان گذشته است. علاوه بر این، مشخص شد که هورامی زبانی عمدتاً کنایی است. یازده زمان از دوازده زمانی که در تقسیم‌بندی زمان گذشته قرار می‌گیرند دارای ساخت کنایی، و دو زمان گذشته و چهار زمان حال، جمعاً شش زمان، دارای ساخت فاعلی- مفعولی هستند. ساخت کنایی در این زبان خود را با مطابقۀ مفعولی و افزودن واژه‌بست‌های ضمیری خاص به فعل نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Aliloo, M. M., Hamidi, S., &Shirvani, A. (2011). "Comparison of executive function and sustained attention in students with obsessive-compulsive, high schizotypal and overlapping symptoms with the normal group". Journal of Research in Behavioural Sciences. 9(3), 206-211.
Arbabi, S., Sharifi, S., &Mashhadi, A. (2014). "Bilingual Effect on Cognition: A Study on Azari- Farsi Bilinguals". Foreign Language Research Journal. 3(1), 1-18.
Baker, L.&Brown, A. L. (1984). "Metacognitive skills and reading".  Handbook of reading research. 1(353), V394.
Bialystok, E. (1986). "Children's concept of word". Journal of Psycholinguistic Research, 15(1), 13-32.
Bialystok, E. (1999). "Cognitive complexity and attentional control in the bilingual mind". Child development, 70(3), 636-644.
Bialystok, E. & Ryan, E. B. (1985). "A metacognitive framework for the development of first and second language skills". Metacognition, cognition,and human performance. 1, 207-252.
Brysbaert, M. (1998). Word recognition in bilinguals: Evidence against the existence of two separate lexicons. PsychologicaBelgica.
Byrd, E. H., Carter, E. C., &Waddoups, S. D. (2001). Taking control of your college reading and learning: Harcourt College Publishers. 
Colzato, L. S., Bajo, M. T., van den Wildenberg, W., Paolieri, D., Nieuwenhuis, S., La Heij, W. &Hommel, B. (2008). "How does bilingualism improve executive control? A comparison of active and reactive inhibition mechanisms". Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition. 34(2), 302-312.
Crosby, R. & Prescod, R. (2009). "Effects of bilingualism on cognitive abilities". Shokotu. 48, 15-21
Eslinger, P. J. & Grattan, L. M. (1993). "Frontal lobe and frontal-striatal substrates for different forms of human cognitive flexibility". Neuropsychologia. 31(1), 17-28.
Egner, T. & Hirsch, J. (2005). "Cognitive control mechanisms resolve conflict through cortical amplification of task-relevant information". Nature neuroscience. 8(12), 1784-1790.
Flavell, J. H. (2000). "Development of children's knowledge about the mental world". International Journal of Behavioral Development. 24(1), 15-23.
García, G. E., Jiménez, R. T. & Pearson, P. D. (1998). "Metacognition, childhood bilingualism, and reading". Metacognition in educational theory and practice. 193-219.
Goh, C. (1997). "Metacognitive awareness and second language listeners". ELT journal. 51(4), 361-369.
Graham, S. (2006). "A study of students' metacognitive beliefs about foreign language study and their impact on learning". Foreign language annals. 39(2), 296-309.
Green, D. W. (1998). "Mental control of the bilingual lexico-semantic system". Bilingualism: Language and cognition. 1(02), 67-81.
Grosjean, F. (1988). "Exploring the recognition of guest words in bilingual speech". Language and cognitive processes. 3(3), 233-274.
Heaton, R. K. (1981). A manual for the Wisconsin card sorting test: Western Psycological Services.
Hernandez, A. E., Dapretto, M., Mazziotta, J. &Bookheimer, S. (2001). "Language switching and language representation in Spanish–English bilinguals: An fMRI study". NeuroImage. 14(2), 510-520.
Hosenfeld, C. (1977). "A preliminary investigation of the reading strategies of successful and nonsuccessful second language learners". System. 5(2), 110-123.
Ibrahim, R. (2011). "Literacy problems in Arabic: Sensitivity to diglossia in tasks involving working memory". Journal of Neurolinguistics, 24(5), 571-582.
Lambert, W. E. (1981). "Bilingualism and language acquisition". Annals of the New York Academy of Sciences. 379(1), 9-22.
Linde, S. G. &Löfgren, H. (1988). "The relationship between medium of instruction and school achievement for Finnish‐speaking students in Sweden". Language, culture and curriculum. 1(2), 131-145.
Maghsudi, M. &Talebi, S. H. (2009). "The impact of lingualuity on the cognitive and metacognitive reading strategies awareness and reading comprehension ability". Journal of Social Sciences. 18(2), 119-126.
Mokhtari, K., &Sheorey, R. (2008). Reading strategies of first-and second-language learners: See how they read: Christopher-Gordon Pub.
Morell, J. L. R. (2011). "Toward the development of a metacognitive intercultural communicative competence in the education of students of bilingual interpreting: general theoretical /pragmatic foundations". Translation & Interpreting. 3(1), 106-118.
Nosratinia, M., Saveiy, M. &Zaker, A. (2014). "EFL learners' self-efficacy, metacognitive awareness, and use of language learning strategies: how are they associated?" Theory and Practice in Language Studies. 4(5), 1080-1091.
Pressley, M. (2002). "Metacognition and self-regulated comprehension". What research has to say about reading instruction. 3, 291-309.
Roshan, M., &Zare, H. (2012). "Relationship between memory and language: The effect of proficiency and language experience on the bilinguals free recall". Journal of Applied Psychology. 3(19), 24-38.
Shirinzadeh, D. S., Goudarzi, M., Rahimi, C. &Naziri, G. (2009)." Study of factor structure, validity and reliability of metacognition questionnaire-30". J Psychol. 12(3), 445-461.
Smith, D. W. (1977). Introduction to clinical pediatrics: WB Saunders Company.
Spiro, R. J. &Jehng, J.-C. (1990). "Cognitive flexibility and hypertext: Theory and technology for the nonlinear and multidimensional traversal of complex subject matter". Cognition, education, and multimedia: Exploring ideas in high technology. 205, 163-205.
Strauss, E., Sherman, E. M. &Spreen, O. (2006). A compendium of neuropsychological tests: Administration, norms, and commentary: American Chemical Society.
Vygotsky, L. S. (1962). Language and thought. Ontario, Canada: Massachusetts Institute of Technology Press.
Wang, J., Spencer, K. & Xing, M. (2009). "Metacognitive beliefs and strategies in learning Chinese as a foreign language". System. 37(1), 46-56.
Wang, J. H. & Li, X. (2013). "Exploring meta-cognitive beliefs of postgraduates in an EFL context". International Journal of Research Studies in Language Learning. 3(1), 99-114.
Wells, A. & Cartwright-Hatton, S. (2004). "A short form of the metacognitions questionnaire: properties of the MCQ-30". Behaviour research and therapy. 42(4), 385-396.
Zied, K. M., Phillipe, A., Karine, P., Valerie, H.-T., Ghislaine, A. & Arnaud, R. (2004). "Bilingualism and adult differences in inhibitory mechanisms: Evidence from a bilingual Stroop task". Brain and cognition. 54(3), 254-256.